Z początkiem Nowego Roku robimy  różne plany. Dobrze byłoby zaplanować  diagnostykę stanu naszego  zdrowia. Panowie mają doskonałe  przygotowanie w planowaniu wielu  zagadnień – urlopów, różnego rodzaju  imprez a na pewno nie zapomną  o zaplanowanym przeglądzie  samochodów. Nasz organizm także  wymaga od czasu do czasu kontroli.  Duże znaczenie ma wykonanie  niektórych badań nawet w wieku  średnim, kiedy nie ma teoretycznie  podstaw do ich nieprawidłowości.  Wykonane teraz badania mogą po  kilku latach być punktem odniesienia,  w sytuacji, kiedy pojawią się  jakiekolwiek problemy zdrowotne. 

Niezależnie od wieku jest kilka badań  które należy wykonywać co pewien okres  czasu. Do badań tych należą: morfologia  krwi (krew to tkanka która zespala cały  organizm a sama spełnia wiele funkcji  m. in. transport tlenu ), badanie moczu  i badanie OB. Wydaje się że obecnie lepszym  (niż OB.) wskaźnikiem toczącego  się stanu zapalnego jest badanie – hsCRP  (białko ostrej fazy oznaczane wysoko czułą  metodą). Badanie to dodatkowo ma  znaczenie jako marker podwyższonego  ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej.  Morfologia krwi obejmuje badanie  wszystkich rodzajów komórek krwi  (krwinki czerwone, białe i płytki). Badanie  to pozwala na wykrycie wielu chorób  takich jak: niedokrwistości, niektóre nieprawidłowości  w krzepnięciu krwi czy  rożnego rodzaju białaczki. Badanie moczu  to ocena „pracy” układu moczowego  (nerki, pęcherz moczowy) pozwalające  na wykrywanie chorób nerek czy zakażeń  tego układu moczowo-płciowego.

Badanie układu moczowego należy  uzupełnić o oznaczenie: mocznika, kreatyniny,  kwasu moczowego i badaniem  elektrolitów (Na, K) ważnych w ocenie  gospodarki wodno-elektrolitowej.

Podstawowym badaniem z krwi jest  oznaczanie poziomu glukozy. Badanie  to pozwala na wczesne wykrycie jednego  z najgroźniejszych schorzeń XXI  wieku, cukrzycy – choroby powodującej  w czasie jej trwania szeregu poważnych  powikłań – m.in. uszkodzenie nerek,  wzroku.

Pewne badania można wykonać w grupach. Badanie z zakresu gospodarki  lipidowej to profil lipidowy (lipidogram). Jest to oznaczanie  poziomu cholesterolu, jego frakcji HDL („dobrego” cholesterolu)  i LDL („złego” cholesterolu) oraz trójglicerydów. Badanie to pozwala na  ocenę ryzyka rozwoju miażdżycy – podstawowej przyczyny chorób  krążenia – szczególnie choroby wieńcowej. Bardzo ważnym elementem  tego badania jest prawidłowe i właściwe przygotowanie się  przed jego wykonaniem. Wymagane jest spożycie ostatniego posiłku  przed godziną 18.00 w dniu poprzedzającym badanie. Oczywiście  obowiązuje bycie przed badaniem na czczo.

Próby wątrobowe to grupa badań pozwalająca na ocenę funkcji  wątroby i dróg żółciowych. Podstawowymi parametrami są oznaczenia  poziomów enzymów wątrobowych (ALT , AST, GGTP, ALP)  i bilirubiny.

Typowo „męskim” badaniem jest oznaczanie PSA. Marker ten jest  charakterystyczny dla przerostu gruczołu krokowego lub procesu  nowotworowego tego narządu. Badanie to można poszerzyć o wykonanie  dodatkowego oznaczenia tzw. wolnego PSA (fPSA). Iloraz  wolnego PSA do całkowitego PSA pozwala na bardziej precyzyjną  diagnostykę w przypadku podejrzenia procesu nowotworowego.

Bardzo ważnym badaniem dla mężczyzn jest oznaczenie poziomu  testosteronu. Badanie to ma szczególne znaczenie u mężczyzn po  50 roku życia. Testosteron jest odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie  całego organizmu, za stan fizyczny i psychiczny ale przede  wszystkim za libido i sprawność seksualną.  Badaniem szczególnie prostym w wykonaniu jest badanie kału  na obecność krwi utajonej. Badanie to ma na celu wykrycie  krwawienia z przewodu pokarmowego które może być pomocne  w diagnostyce (niekiedy bardzo wczesnej) polipów i nowotworów  jelita grubego.

Panowie, zaplanujcie swój „przegląd” na wiosnę. 

P.S. Panowie, pochwalcie się swoim BMI (nie BMW). Body Mass  Index to wskaźnik mówiący o (nie)prawidłowości przynależnej –  „zdrowej” wagi ciała. Powinien mieścić się (dla Panow) pomiędzy 20  a 25. Wskaźnik oblicza się dzieląc masę ciała (wagę) w kg przez wzrost  do kwadratu –wyrażony w metrach. Np. Waga: 75 kg, wzrost: 176 cm  (1,76m) daje BMI=24,2 (brawo!).

AUTOR TEKSTU:  Dr med. Leszek  Bergier  Członek ZG Polskiego  Towarzystwa  Andrologicznego  Przewodniczący Sekcji  Andrologicznej  Polskiego Towarzystwa  Diagnostyki